โรคถุงน้ำในรังไข่…วิกตอเรีย เบ็กแฮมก็เคยเป็นโรคนี้!

โรคถุงน้ำในรังไข่... วิกตอเรีย เบ็กแฮมก็เคยเป็นโรคนี้!
วิกตอเรีย เบ็กแฮม บอกว่าเธอก็เคยเป็น PCOS ดูแทบไม่ออกเลยใช่มั้ยล่ะ?

วิกตอเรีย เบ็กแฮม บอกว่าเธอก็เคยเป็น PCOS ดูแทบไม่ออกเลยใช่มั้ยล่ะ? แต่เพราะอาหารการกินตลอดจนพฤติกรรมที่เปลี่ยนแปลงไปตามเวลา ทำให้โรคใหม่ๆ เกิดขึ้นเยอะแยะ รวมทั้งโรคถุงน้ำในรังไข่ (PCOS) นี่ด้วย บางทีคุณอาจจะเป็นโรคนี้อยู่แต่ไม่รู้ตัวก็ได้

เมื่อสักสิบยี่สิบปีก่อน PCOS (Polycystic Ovarian Syndrome) หรือกลุ่มอาการที่เกิดจากการมีถุงน้ำในรังไข่ ไม่ค่อยจะมีคนเป็นกันมาเท่าไหร่ แต่ในปัจจุบัน สาวๆ วัยเจริญพันธุ์ ช่วงอายุ 25-35 ปีมีอาการนี้กัน 5-10% เลยทีเดียว พญ. วีณา ครุฑสวัสดิ์ บอกว่า “สาวๆ ส่วนใหญ่มักจะเห็นว่าอาการในกลุ่มของ PCOS ไม่ได้ร้ายแรงอะไร แต่รู้ไหมว่านี่อาจเป็นต้นกำเนิดของโรคร้ายอย่างมะเร็งก็ได้!”

ไม่มีสาเหตุอะไรเลยเหรอ?

ต้นเหตุของกลุ่มอาการนี้ก็คือความผิดปกติของระบบต่อมไร้ท่อ ซึ่งส่งผลไปถึงความผิดปกติของฮอร์โมน ส่วนสาเหตุของความผิดปกตินี้คุณหมอบอกว่ายังไม่มีการสรุปแน่ชัดเท่าไหร่ “บางคนก็บอกว่าอาการนี้เกิดจากความผิดปกติของสมองส่วนที่ควบคุมการหลั่งของฮอร์โมนต่างๆ บ้างก็เชื่อว่าเป็นอาการที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม และในบางรายก็ยังมีความสัมพันธ์กับภาวะดื้อฮอร์โมนอินซูลินอีกต่างหาก”

โรคถุงน้ำในรังไข่... วิกตอเรีย เบ็กแฮมก็เคยเป็นโรคนี้!

เจอแบบนี้ ไปตรวจดูหน่อยมั้ย?

อาการที่โดดเด่นของโรคถุงน้ำในรังไข่ มีอยู่ 3 ด้าน สาวๆ ลองสังเกตตัวเองดู

ประจำเดือน เมื่อฮอร์โมนของคุณไม่ปกติ ประจำเดือนก็จะมาไม่ปกติตามไปด้วย สาวๆ ที่มีอาการนี้มักจะประจำเดือนมามาปกติ บางทีก็มาเดือนละหลายๆ ครั้ง บางทีก็ขาดหายไปเป็นเดือน ไม่เคยมาตรงรอบทุกๆ 28 วันแบบใครเขาสักที

อาการทางผิวหนัง PCOS จะทำให้คุณมีฮอร์โมนเพศชายสูงกว่าปกติ เราไม่ได้หมายความถึงความห้าวหรืออะไรทำนองนั้นนะ แต่อาการนี้จะแสดงออกผ่านทางผิวหนัง ทำให้สิวขึ้นเยอะ ขนดก บางคนก็มีหนวด ผิวหน้ามัน ศีรษะล้าน และผมร่วง

ระบบเมตาบอลิก อ้วน น้ำหนักตัวเกินเกณฑ์มาตรฐานเป็นอะไรที่พบร่วมกับ PCOS ได้บ่อยมาก ซึ่งก็ยังไม่รู้ว่าภาวะอ้วนทำให้เกิด PCOS หรือกลุ่มอาการ PCOS ทำให้อ้วน แต่ที่แน่ๆ ความอ้วนทำให้เกิดการดื้อต่อฮอร์โมนอินซูลิน จึงทำให้เพิ่มอาการของ PCOS มากขึ้น แต่ก็ไม่ใช่ว่าสาวรูปร่างผอมบางจะไม่เสี่ยงนะ

อย่าคิดว่าเป็นเรื่องปกติ

อาการแสดงของโรคนี้อาจจะดูไม่ร้ายแรงจนสาวๆ หลายคนมองข้ามมันไป บางคนก็เข้าใจว่าอาการนี้แค่ทำให้มีลูกยาก เพราะไข่ไม่ตกเท่านั้น แล้วสาวโสดอย่างฉันจะต้องแคร์ไปทำไม? “อาการนี้ส่งผลต่อสุขภาพระยะยาว เพราะนี่คือการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน” คุณหมอวีณา เตือน “ถ้าปล่อยเอาไว้ไม่รักษาจะเป็นต้นเหตุของโรคอื่นๆ เช่น เบาหวาน หลอดเลือดหัวใจ ความดันโลหิตสูง และยังเพิ่มความเสี่ยงมะเร็ง เพราะเยื่อบุโพรงมดลูกจะหนาตัวขึ้น ไม่หลุดลอกออกมาเป็นประจำเดือนตามปกติ อาจจะเปลี่ยนแปลงไปเป็นเนื้อร้ายก็ได้”

โรคถุงน้ำในรังไข่... วิกตอเรีย เบ็กแฮมก็เคยเป็นโรคนี้!

แล้วรักษาให้หายได้หรือเปล่า

คำตอบก็คือ “ไม่ได้ค่ะ” เพราะอย่างที่บอกว่าสาเหตุยังไม่แน่ชัดเลย แล้วจะกำจัดโรคให้หายไปได้ยังไง สิ่งที่ทำได้ก็คือบรรเทาไปตามอาการ เช่น ถ้าประจำเดือนไม่ปกติหรือมีฮอร์โมนเพศชายสูง ก็ใช้ยาปรับฮอร์โมนให้ประจำเดือนมาเต็มรอบป้องกันเยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัวจนเป็นมะเร็ง ถ้าฮอร์โมนอินซูลินผิดปกติก็ใช้ยาต้านเบาหวาน หรือถ้าอยากมีบุตรก็ฉีดยากระตุ้นให้ไข่ตก เป็นต้น นอกจากนี้ก็ต้องควบคุมปัจจัยที่ทำได้ คือ งดอาหารที่มีแป้งและไขมันสูง ออกกำลังกาย และควบคุมน้ำหนักตัวให้ดัชนีมวลกาย (BMI) อยู่ในเกณฑ์ปกติ (นี่แหละคือสิ่งที่ “วิกตอเรีย เบ็กแฮม” ทำ!)

หมอเห็นหน้าแล้วบอกว่าเป็นโรคถุงน้ำในรังไข่ได้เลยมั้ย

ถึงแม้อาการทางผิวหนังจะค่อนข้างชัด แต่ก็เป็นเพียงแค่ปัจจัยหนึ่งเท่านั้น ก่อนจะสรุปว่าเป็น PCOS คุณหมอจะดูจาก 3 องค์ประกอบ โดยคุณจะต้องมีองค์ประกอบนี้อย่างน้อย 2 ใน 3 ได้แก่ ประจำเดือน ลักษณะทางผิวหนัง แล้วก็อัลตร้าซาวนด์ตรวจดูรังไข่ หากคุณมีอาการนี้จะเห็นได้เลยว่าในรังไข่มีถุงน้ำเล็กๆ อยู่เต็มไปหมด ซึ่งก็เป็นที่มาของชื่อโรคนั่นเอง

เขาเล่าว่ายิ่งโสด ยิ่งเสี่ยง

ที่จริงจะว่าอย่างนั้นมันก็ไม่ถูกต้องนัก ต้องใช้ว่าสาวๆ ที่เป็นคุณแม่โอกาสเสี่ยงจะน้อยกว่าต่างหาก เพราะเมื่อคุณตั้งครรภ์ ฮอร์โมนก็จะมีการเปลี่ยนแปลงขนานใหญ่ อาการ PCOS ก็เลยดีขึ้นยังไงล่ะ

โรคถุงน้ำในรังไข่... วิกตอเรีย เบ็กแฮมก็เคยเป็นโรคนี้!

The Professional

พญ. วีณา ครุฑสวัสดิ์ สูติศาสตร์ นรีเวชวิทยา ศูนย์ซูพีเรีย เออาร์ที และร.พ. เวิลด์เมดิคอลเซ็นเตอร์